ابراهيم عاملي ( موثق )

10

تفسير عاملي ( فارسي )

مصالح مردم كه در قرآن و سنّت پيغمبر ( ص ) نيست وظيفه ى اين دسته مردم است كه اولى الأمر هستند و مورد اطمينان در آن امور دقّت كنند و شور كنند و آنچه تشخيص - دادند و همه اتّفاق كردند اطاعت از آن بر همه واجب است . و ليكن از آنچه از احكام عبادات و يا جزء عقايد است بايستى فقط از قرآن و سنّت پيغمبر ( ص ) معلوم شود و كسى را در آن حقّ رأى نيست مگر آنچه را كه از آن دو بفهمند و كشف كنند . تفسير غرائب القرآن نيشابورى كه اقتباس از تفسير امام فخر كرده : آنچه شيعه در معنى : « أُولِي الأَمْرِ » گفته‌اند كه مقصود ائمه ى معصومين هستند درست نيست - زيرا : اوّل مسلَّم است كه در اين زمان ما عاجز هستيم از شناختن آنها ، پس اگر بطور كلَّى اطاعت آنها واجب باشد تكليف به غير ممكن است ، و اگر مشروط باشد به شرط شناسائى آنها ، و اطَّلاع از نظر و دستور آنها لازم است كه در آيه مقيّد ميشد به اين شرط در صورتى كه اطاعت از اولى الأمر هم مثل اطاعت از خدا و رسول قيد و شرط ندارد ، دوّم : شيعه معتقدند در هر زمانى يك نفر امام واجب الطَّاعه است ، با اينكه در آيه ى كلمه ى « أُولِي الأَمْرِ » جمع است و عدّه را نشان ميدهد . سوّم : در دنباله ى اين جمله گفته شده است : « فَإِنْ تَنازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوه إِلَى اللَّه وَالرَّسُولِ » يعنى در مورد اختلاف ميان خود بگفته ى خدا و پيغمبر عمل كنيد ، و اگر در هر زمان امام واجب - الطاعة باشد ، بايستى گفته ميشد « فردّوه الى الامام » يعنى بوسيله ى امام حلّ اختلاف خود را بنمائيد . طنطاوى : در قرآن سوره اى است بنام سوره ى شورى كه در مكّه نازل شده - است ، و نامگذارى آن ميفهماند اهمّيت و عظمت و ارزش مقام شورى را و اين آيه از آن سوره است : « وَأَمْرُهُمْ شُورى بَيْنَهُمْ » يعنى كارهاى آنها بوسيله شور با يكديگر انجام مىشود ، و پيغمبر ( ص ) در كارهاى عمومى به اين آيه عمل ميفرمود ، چنان كه مشورتهاى پيغمبر در كارهاى جنگى ميان اهل حديث مشهور است ، و در جنگ احد اگرچه خود مايل نبود ولى چون مشورت كرد و ديگران راى دادند برفتن جلو دشمن قبول فرمود پس از آن سوره ى نساء در مدينه نازل شد ، و ببينيد كه خدا در آن ميفرمايد :